بررسی گریدهای گاز کربنیک و خلوص آنها
چکیده
گاز کربنیک یا دیاکسید کربن (CO₂) یکی از مهمترین گازهای صنعتی است که در صنایع گوناگون از جمله صنایع غذایی، پزشکی، جوشکاری، پتروشیمی، و محیطهای تحقیقاتی مورد استفاده قرار میگیرد. خلوص و گرید این گاز بر اساس کاربرد نهایی آن تعیین میشود و تأثیر مستقیم بر کیفیت، ایمنی و کارایی فرآیندها دارد. در این مقاله به بررسی گریدهای مختلف CO₂، سطوح خلوص، روشهای تولید و کاربردهای هر گرید پرداخته میشود.
۱. مقدمه
دیاکسید کربن گازی بیرنگ، بیبو و غیرقابل اشتعال است که در شرایط استاندارد به صورت گاز و در فشار بالا یا دمای پایین به صورت مایع یا جامد (یخ خشک) وجود دارد. با توجه به گستردگی کاربرد آن، شرکتهای تولیدکننده CO₂ را در گریدهای مختلف و با خلوصهای متفاوت عرضه میکنند. انتخاب گرید مناسب از اهمیت بالایی برخوردار است، زیرا وجود ناخالصیهایی مانند مونوکسیدکربن (CO)، اکسیژن (O₂)، نیتروژن (N₂) یا رطوبت میتواند عملکرد فرآیندهای حساس را مختل کند.
۲. گریدهای مختلف گاز کربنیک
بهطور کلی گاز CO₂ در چند گرید اصلی عرضه میشود:
| کاربرد اصلی | درصد خلوص تقریبی | نوع گرید |
| صنایع شیمیایی، آتشنشانی | 99٪ تا 99٫5٪ | گرید صنعتی (Industrial Grade) |
| نوشیدنیهای گازدار، نگهداری مواد غذایی، سردسازی | ≥99٫9٪ | گرید غذایی (Food Grade) |
| استفاده در بیهوشی، تنفس درمانی، اتاقهای عمل | ≥99٫99٪ | گرید پزشکی (Medical Grade) |
| آزمایشگاهها، کالیبراسیون دستگاهها | ≥99٫999٪ (5N) | گرید تحقیقاتی یا آزمایشگاهی (Research/Lab Grade) |
| کاربردهای ویژه در الکترونیک و نیمههادیها | ≥99٫999٪ (5N) | گرید فوقخالص (Ultra High Purity) |
۳. ناخالصیهای متداول و اثر آنها
مهمترین ناخالصیها در CO₂ شامل موارد زیر هستند:
- رطوبت (H₂O): موجب یخزدگی در خطوط فشار بالا و کاهش خلوص در فرآیندهای حساس.
- مونوکسیدکربن (CO): سمی است و در کاربردهای پزشکی یا غذایی غیرمجاز.
- اکسیژن (O₂): باعث اکسیداسیون در برخی فرایندها و کاهش پایداری مواد میشود.
- نیتروژن (N₂): بیاثر است اما رقیقکننده گاز محسوب میشود.
- هیدروکربنها: در صنایع غذایی و پزشکی باید کاملاً حذف شوند.
۴. روشهای تولید و تصفیه
گاز CO₂ معمولاً از سه منبع تأمین میشود:
1- فرآیندهای احتراق سوختهای فسیلی (بهویژه در تولید آمونیاک)
2- تخمیر زیستی (در تولید الکل یا بیواتانول)
3- جذب مستقیم از هوا یا گازهای دودکش (DAC)
پس از استخراج، گاز با روشهایی مانند جذب در محلولهای قلیایی، فشردهسازی، تقطیر، فیلترهای کربن فعال و خشککنهای شیمیایی تصفیه میشود تا به خلوص مورد نظر برسد.
۵. کنترل کیفیت و استانداردها
استانداردهای بینالمللی متعددی برای گاز CO₂ وجود دارند، از جمله:
- ISO 14175 برای گازهای جوشکاری
- EIGA 70/17 برای گازهای غذایی
- USP (United States Pharmacopeia) برای گازهای پزشکی
کنترل کیفیت معمولاً با روشهایی مانند کروماتوگرافی گازی (GC) و طیفسنجی جرمی (MS) انجام میشود.
۶. نتیجهگیری و پیشنهاد
با توجه به نقش حیاتی گاز دیاکسید کربن (CO₂) در صنایع مختلف از جمله صنایع غذایی، پزشکی، جوشکاری و تحقیقات علمی، انتخاب گرید مناسب و اطمینان از خلوص واقعی آن امری بسیار مهم و تأثیرگذار است. استفاده از گازهایی با خلوص پایین میتواند موجب افت کیفیت محصولات، کاهش راندمان فرآیندها و ایجاد مشکلات ایمنی شود.
شرکت تولیدی گازهای طبی و صنعتی طوس قزوین با سالها تجربه در تولید و تأمین انواع گازهای فشرده، با بهرهگیری از تجهیزات پیشرفته و سیستمهای کنترل کیفیت مطابق با استانداردهای بینالمللی ISO، EIGA و USP، قادر به عرضه گاز کربنیک در گریدهای صنعتی، غذایی، پزشکی و آزمایشگاهی با خلوص بالا و تضمین کیفیت است. این شرکت با رویکرد مشتریمحور، ارائه خدمات فنی و پشتیبانی، تحویل سریع، بستهبندی ایمن و قیمت رقابتی، همواره تلاش دارد نیاز صنایع مختلف را بهصورت دقیق و قابل اعتماد تأمین نماید. از اینرو، اگر بهدنبال تأمین مطمئن و پایدار گاز کربنیک با بالاترین استاندارد خلوص هستید، شرکت تولیدی گازهای طبی و صنعتی طوس قزوین بهترین انتخاب برای شما خواهد بود.
برای دریافت اطلاعات بیشتر، استعلام قیمت و ثبت سفارش، با بخش فروش شرکت تماس حاصل فرمایید.
